İyi bir çalışma programı, ne kadar çok saat yazdığınla değil, ne kadar süre uygulayabildiğinle ölçülür. İlk haftasında bırakılan "günde 12 saat" planı, aylarca sürdürülen "günde 6 verimli saat" planının yanında hiçbir işe yaramaz. Bu yazıda kendine uygun, gerçekçi ve esnek bir program hazırlamanın adımlarını anlatıyoruz.
1. Adım: Mevcut durumunu ölç
Programa başlamadan önce nerede olduğunu bilmen gerekir. Bir TYT denemesi çöz (alanına göre bir de AYT) ve ders ders netlerini çıkar. Ardından her ders için konu listesini yaz ve konuları üç renkle işaretle: biliyorum, eksiklerim var, hiç çalışmadım. Bu tablo, programının haritası olacak.
2. Adım: Haftalık zaman bütçeni çıkar
Okul, dershane, yol ve uyku saatlerini düştükten sonra gerçekten ne kadar boş zamanın olduğunu hesapla. Günde 7–8 saat uyku pazarlık konusu değildir; uykusuz geçen gecelerde öğrenilen bilgi kalıcı olmaz. Gerçekçi bir bütçe, okula giden bir öğrenci için hafta içi günde 3–5 saat, hafta sonu 6–8 saat civarındadır.
3. Adım: Dersleri öncelik sırasına koy
Zamanını dağıtırken iki soruya bak: Bu ders puanıma ne kadar etki ediyor ve bu derste ne kadar eksiğim var?
- TYT Türkçe ve Temel Matematik soru sayıları yüksek olduğu için her alandan öğrenci için önceliklidir.
- Alanına göre AYT'de ağırlıklı testlere (SAY için matematik ve fen, EA için matematik ve edebiyat-sosyal, SÖZ için edebiyat ve sosyal testleri) düzenli zaman ayır.
- "Hiç çalışmadım" konuları, özellikle de başka konulara temel oluşturanları (örneğin matematikte temel kavramlar ve problemler) erken ele al.
4. Adım: Haftalık şablonu kur
Her gün için ayrı plan yapmak yerine tekrar eden bir haftalık şablon oluştur. Örnek bir hafta içi günü:
- 1. blok (50 dk): Zor ders, yeni konu (örneğin matematik)
- 10 dk mola
- 2. blok (50 dk): Aynı konudan soru çözümü
- 10 dk mola
- 3. blok (40 dk): Türkçe paragraf veya sözel ders
- Gün sonu (15 dk): O gün öğrenilenlerin kısa tekrarı
Hafta sonunun bir gününe genel deneme ve analizini, diğer gününe haftalık tekrarı ve eksik kalan işleri koy. Haftada en az yarım gün tamamen boş bırak: dinlenme de programın bir parçasıdır.
5. Adım: Tekrarı planla
Öğrenilen bilginin büyük kısmı, tekrar edilmezse birkaç gün içinde unutulur. Bir konuyu çalıştıktan sonra 1 gün, 1 hafta ve 1 ay sonra kısa tekrarlar yapmak kalıcılığı çok artırır. Programına "yeni konu" kadar "tekrar" saatlerini de yaz.
6. Adım: Ölç ve güncelle
Program bir kez yazılıp unutulacak bir belge değildir. Her hafta sonunda kendine üç soru sor:
- Planladığım blokların yüzde kaçını uyguladım?
- Deneme netlerimde hangi derste değişim var?
- Gelecek hafta neyi farklı yapmalıyım?
Uygulama oranın sürekli düşükse planın fazla iddialıdır; süreleri kısalt. Netlerin bir derste uzun süre yerinde sayıyorsa o derse ayırdığın zamanı veya çalışma yöntemini değiştir.
Sık yapılan hatalar
- Sadece sevdiğin derslere çalışmak.
- Konu anlatımı izleyip soru çözmeden geçmek.
- Molaları telefonda geçirip zihni dinlendirmemek.
- Bir gün plan aksadığında bütün haftayı "bozuldu" sayıp bırakmak.
Programını uygularken netlerini düzenli takip etmek, planının işe yarayıp yaramadığını gösteren en somut veridir. Deneme analizi rehberimiz bu konuda yardımcı olabilir.