YKS'de başarını ölçen ilk ölçü "net" sayındır. Puanın doğrudan doğru sayısından değil, netten hesaplanır. Bu yüzden net hesabını iyi bilmek, hem deneme sonuçlarını doğru yorumlamanı hem de sınavda hangi soruyu boş bırakacağına daha akıllıca karar vermeni sağlar.
Temel formül
ÖSYM'nin kuralı basittir: dört yanlış cevap, bir doğru cevabı götürür. Formül olarak:
Net = Doğru sayısı − (Yanlış sayısı ÷ 4)
Boş bırakılan sorular nete ne ekler ne de çıkarır. Net, her test için ayrı ayrı hesaplanır.
Örnek 1: TYT Türkçe
40 soruluk Türkçe testinde 30 doğru, 8 yanlış yaptın ve 2 soruyu boş bıraktın.
- Yanlışların götürdüğü: 8 ÷ 4 = 2
- Net: 30 − 2 = 28 net
Örnek 2: TYT Temel Matematik
40 sorunun 22'sini doğru, 6'sını yanlış yaptın, 12'sini boş bıraktın.
- Yanlışların götürdüğü: 6 ÷ 4 = 1,5
- Net: 22 − 1,5 = 20,5 net
Gördüğün gibi net, ondalıklı bir sayı olabilir. Toplam TYT netin, dört testin netlerinin toplamıdır.
Boş bırakmak mı, işaretlemek mi?
Sık sorulan bir soru: "Emin olmadığım soruyu işaretlemeli miyim?" Matematiksel olarak bakalım. Beş şıklı bir soruda tamamen rastgele işaretleme yaparsan doğru çıkma ihtimali 1/5'tir. Beklenen kazanç: 0,2 × 1 − 0,8 × 0,25 = 0. Yani tamamen tahmine dayalı işaretleme, ortalamada ne kazandırır ne kaybettirir; sadece sonucun belirsizliğini artırır.
Ancak şıklardan en az birini kesin olarak eleyebiliyorsan durum değişir. İki şıkkı eleyip kalan üçü arasında seçim yaptığında doğru çıkma ihtimali 1/3'e çıkar ve beklenen kazanç pozitif olur. Pratik kural:
- Hiçbir fikrin yoksa boş bırak ve zamanını çözebileceğin sorulara ayır.
- En az bir veya iki şıkkı güvenle eleyebiliyorsan işaretlemek genellikle mantıklıdır.
Net takibi neden önemli?
Tek bir denemenin neti, o günkü performansını gösterir. Asıl değerli bilgi ise netlerinin zaman içindeki değişimidir. Her denemeden sonra ders ders doğru ve yanlış sayılarını kaydedersen:
- Hangi derste istikrarlı ilerlediğini, hangisinde yerinde saydığını görürsün.
- Yanlış sayın yüksek olan derslerde dikkat veya konu eksiği olduğunu fark edersin.
- Hedef netine ne kadar yaklaştığını somut olarak izlersin.
Academy YKS panelinde her deneme için doğru ve yanlışlarını girdiğinde netin bu formülle otomatik hesaplanır ve gelişim grafiğine eklenir. Denemeni çözdükten sonra ücretsiz hesap açarak netlerini kaydetmeye başlayabilirsin.